a.
Mục tiêu: Hoàn
thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa là làm cho nó phù
hợp với các yêu cầu và nguyên tắc của kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ
nghĩa, làm cho nó vận hành thông suốt và có hiệu quả. Do đó, muốn hoàn thiện
thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa thì trước hết phải có sự
thống nhất nhận thức về kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Một số
điểm cần thống nhất là: Chúng ta cần thiết sử dụng kinh tế thị trường làm
phương tiện xây dựng chủ nghĩa xã hội; kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ
nghĩa là nền kinh tế vừa tuân theo quy luật của kinh tế thị trường, vừa chịu sự
chi phối bởi các quy luật kinh tế của chủ nghĩa xã hội và các yếu tố đảm bảo
tính định hướng xã hội chủ nghĩa.
b.
Quan điểm
Hoàn
thiện thể chế về sở hữu.
Kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa
dựa trên sự tồn tại khách quan nhiều hình thức sở hữu, nhiều thành phần kinh
tế, nhiều loại hình doanh nghiệp. Đó là yêu cầu khách quan. Do đó các yêu cầu
này cần được khẳng định trong các quy định của pháp luật, đảm bảo các quyền và
lợi ích của các chủ thể sở hữu. Pháp luật cần quy định về sở hữu đối với các
tài sản mới như trí tuệ, cổ phiếu, tài nguyên nước…
Phương hướng cơ bản của hoàn thiện
thể chế sở hữu là:
- Khẳng định đất đai thuộc sở hữu
toàn dân mà đại diện là Nhà nước, đồng thời đảm bảo và tôn trọng các quyền của
người sử dụng đất.
- Tách biệt vai trò của Nhà nước với
tư cách là bộ máy công quyền quản lý toàn bộ nền kinh tế - xã hội với vai trò
chủ sở hữu tài sản, vốn của Nhà nước; tách chức năng chủ sở hữu tài sản, vốn
của Nhà nước với chức năng quản trị kinh doanh của doanh nghiệp Nhà nước.
- Quy định rõ, cụ thể về quyền của
chủ sở hữu và những người liên quan đối với các loại tài sản. Đồng thời quy
định rõ trách nhiệm, nghĩa vụ của họ đối với xã hội. Bổ sung luật pháp, cơ chế,
chính sách khuyến khích, hỗ trợ phát triển sở hữu tập thể, các hợp tác xã, bảo
về quyền và lợi ích của xã viên đối với tài sản. Tạo cơ chế khuyến khích liên
kết giữa sở hữu Nhà nước, sở hữu tập thể và sở hữu tư nhân, làm cho chế độ sở
hữu cổ phần, sở hữu hỗn hợp trở thành hình thức sở hữu chủ yếu của doanh nghiệp
trong nền kinh tế.
- Ban hành các quy định pháp lý về
quyền sở hữu của doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân nước ngoài tại Việt Nam.
Hoàn thiện thể chế về phân phối.
- Hoàn thiện luật pháp, cơ chế,
chính sách về phân bổ nguồn lực, phân phối và phân phối lại theo hướng đảm bảo
tăng trưởng kinh tế với tiến bộ và công bằng xã hội trong từng bước, từng chính
sách phát triển. Các nguồn lực xã hội được phân bổ theo cơ chế thị trường và
chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế của nhà nước, đảm bảo hiệu
quả kinh tế - xã hội. Chính sách phân phối và phân phối lại phải đảm bảo hài
hòa lợi ích của Nhà nước, của người lao động và của doanh nghiệp, tạo động lực
cho người lao động.
- Đổi mới, phát triển, nâng cao hiệu
quả hoạt động của các chủ thể trong nền kinh tế. Đổi mới, sắp xếp lại, phát
triển, nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp nhà nước để
phát huy vài trò chủ đạo của kinh tế Nhà nước trong nền kinh tế thị trường định
hướng xã hội chủ nghĩa. Thu hẹp các lĩnh vực độc quyền nhà nước.
- Đổi mới, phát triển các hợp tác
xã, tổ hợp tác theo cơ chế thị trường, theo nguyên tắc: tự nguyện, dân chủ,
bình đẳng, cùng có lợi và phát triển cộng đồng. Thực hiện nghiêm túc, nhất quán
một mặt bằng pháp lý kinh doanh không phân biệt hình thức sở hữu, thành phần
kinh tế…
- Đổi mới cơ chế quản lý của Nhà
nước để các đơn vị sự nghiệp công lập phát triển mạnh mẽ, có hiệu quả.
Hoàn thiện thể chế đảm bảo đồng bộ
các yếu tố thị trường và phát triển đồng bộ các loại thị trường
- Hoàn thiện thể chế về giá, cạnh
tranh và kiểm soát độc quyền trong kinh doanh. Hoàn thiện khung pháp lý cho kỹ
kết và thực hiện hợp đồng. Đồng thời hoàn thiện cơ chế giám sát, điều tiết thị
trường và xúc tiến thương mại, đầu tư và giải quyết tranh chấp phù hợp với kinh
tế thị trường và cam kết quốc tế. Đa dạng hóa các loại thị trường hàng hóa và
dịch vụ theo hướng hiện đại, chú trọng phát triển thị trường dịch vụ. Tự do hóa
thương mại và đầu tư phù hợp cam kết quốc tế. Xây dựng hệ thống tiêu chuẩn chất
lượng hàng hóa, vệ sinh an toàn thực phẩm, môi trường và tăng cường kiểm tra
chất lượng hàng hóa, dịch vụ và xử lý sai phạm. Phát huy tốt vai trò điều hành
thị trường tiền tệ của Ngân hàng Nhà nước vừa thúc đẩy tăng trưởng kinh tế vừa
kiểm soát lạm phát và từng bước mở rộng thị trường tín dụng, các dịch vụ ngân
hàng cho phù hợp với cam kết quốc tế.
- Hoàn thiện hệ thống pháp luật, cơ
chế, chính sách cho hoạt động và phát triển lành mạnh của thị trường chứng
khoán, tăng tính minh bạch, chống các giao dịch phi pháp, các hành vi rửa tiền,
nhiễu loại thị trường. Tạo điều kiện phát triển các doanh nghiệp bảo hiểm thuộc
các thành phần kinh tế, đa dạng hóa và nâng cao chất lượng các sản phẩm bảo
hiểm, thực hiện lộ trình mở cửa thị trường bảo hiểm theo cam kết hội nhập quốc
tế; hoàn thiện luật pháp, cơ chế thị trường; hoàn thiện luật pháp chính sách về
tiền lương, tiền công, trong đó tiền lương phải được coi là giá cả của sức lao
động hình thành theo quy luật thị trường, dựa trên cung cầu về sức lao động.
- Xây dựng đồng bộ luật pháp, cơ
chế, chính sách quản lý, hỗ trợ các tổ chức nghiên cứu , ứng dụng, chuyển giao
công nghệ. Đổi mới cơ chế quản lý khoa học và công nghệ phù hợp với cơ chế thị
trường, nâng cao hiệu quả hoạt động của cơ quan quản lý thị trường công nghệ.
Nhà nước tăng đầu tư và đồng thời đẩy mạnh xã hội hóa cho các ngành giáo dục, y
tế, văn hóa, thể dục, thể thao. Nhà nước ban hành tiêu chuẩn, tiêu chí về các
hoạt động dịch vụ này, tăng cường quản lý nhà nước để hạn chế các mặt trái của
cơ chế thị trường đối với các hoạt động dịch vụ.
Hoàn thiện thể chế gắn tăng trưởng
kinh tế với tiến bộ, công bằng xã hội trong từng bước, từng chính sách phát
triển và bảo vệ môi trường
- Thực hiện chính sách khuyến khích
làm giàu đi đôi với tích cực thực hiện giảm nghèo, đặc biệt ở các vùng nông
thôn, miền núi, vùng dân tộc và các căn cứ cách mạng trước đây. Chính sách giảm
nghèo nhằm mục tiêu ổn định và tạo động lực cho sự phát triển. Chính sách đó
tạo điều kiện để mọi công nhân nắm bắt cơ hội làm ăn, nâng cao thu nhập và đời
sống, được hưởng thành quả chung của sự phát triển.
- Xây dựng hệ thống bảo hiểm xã hội
đa dạng và linh hoạt phù hợp với yêu cầu của kinh tế thị trường định hướng xã
hội chủ nghĩa. Mở rộng các hình thức bảo hiểm bắt buộc và tự nguyện, bảo đảm
quyền lợi của người tham gia bảo hiểm. Chăm sóc các đối tượng bảo trợ xã hội,
bảo đảm cho họ có cuộc sống ổn định, hòa nhập tốt hơn vào cuộc sống và tự vươn
lên. Phát triển đa dạng các hình thức tổ chức tự nguyện, nhân đạo, hoạt động
không vì mục tiêu lợi nhuận, chăm sóc các đối tượng bảo trợ xã hội.
- Hoàn thiện luật pháp, chính sách
về bảo vệ môi trường, có chế tài đủ mạnh đối với các trường hợp vi phạm, xử lý
triệt để những điểm ô nhiễm môi trường nghiêm trọng và ngăn chặn không để phát
sinh thêm.
Hoàn thiện thể chế về vai trò lãnh
đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước và sự tham gia của các tổ chức quần chúng
vào quá trình phát triển kinh tế - xã hội
- Vai trò lãnh đạo của Đảng thể hiện
rõ ở chỗ chỉ đạo nghiên cứu lý luận và tổng kết thực tiễn để xác định rõ, cụ
thể và đầy đủ hơn mô hình kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, đặc
biệt nhứng nội dung định hướng xã hội chủ nghĩa để tạo ra sự đồng thuận trong
xã hội.
- Đổi mới và nâng cao vai trò, hiệu
lực quản lý kinh tế của Nhà nước. Vai trò kinh tế của Nhà nước thể hiện rõ ở
chỗ phát huy mặt tích và hạn chế, ngăn ngừa phát triển theo định hướng xã hội
chủ nghĩa và hội nhập kinh tế quốc tế có hiệu quả.
- Các tổ chức dân cư, tổ chức chính
trị - xã hội, tổ chức xã hội, nghề nghiệp và nhân dân có vai trò quan trọng
trong phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Để phát huy
vai trò của họ, Nhà nước phải tiếp tục hoàn thiện luật pháp, cơ chế, chính sách,
tạo điều kiện để các hình thức tổ chức và nhân dân tham gia tích cực và có hiệu
quả vào quá trình hoạch định, thực thi, giám sát thực hiện luật pháp, các chủ
trương phát triển kinh tế - xã hội.
0 nhận xét:
Đăng nhận xét